Guide To Medieval and Renaissance Manuscripts in the Huntington Library


HM 1052

View all images for this manuscript

ST. CLARE, RULE AND TESTAMENT, in Dutch
Netherlands, s. XVImed
1. ff. 1-18: [Prologue] Hier begint die prologus van sinte Claren regele, Innocentius bisscop knecht der knechten gods, den geminden dochteren inden heere sinte Claren…Het es behoerlick dat die pauselike stoel sij der goedertieren, eerbaer, ende duechdeliker beden gunstich…[f. 2, Text:] Hier begint die forme enn regel ende leven der armer susteren van sinte Claren…, Die regel enn forme des leuens der oordenen der armer susteren die sinte franciscus ingestelt heest, es dese: Als te houden dat heilige evangelie…in die gramscap des almogende gods, ende sijnder heiligen apostelen sinte peeter ende sinte pauwels. Gegeuen tot Assijs in die vijfste Idus van der Oextmaent, int xi iaer ons pausdoms. Hier eijndt die regele van sinter Claren. Deo gracias.
Rule of St. Clare; for the Latin text, see Ignacio Omaechevarria, O.F.M., Escritos de Santa Clara (Madrid 1970) 251-76. On medieval Dutch manuscripts of the Rule and related texts, see David de Kok, “Codices van Klarissen,” Nederlandsch Archief voor Kerkgeschiedenis, n.s. 17 (1924) 200-25, and his Bijdragen tot de geschiedenis der Nederlandsche klarissen en tertiarissen voor de Hervorming. Werken uitgegeven door het Historisch Genootschap, Utrecht, ser. 3, No. 52 (Utrecht 1927) and “De Zegen van S. Clara in het Oud-Nederlandsch,” Het Boek 10 (1921) 321-26.
2. ff. 18-25v: Hier nae volget testament van sinter Claren, In nomine domini. Amen. Onder alle ander beneficien die wij ontfangen hebben vanden milden geuer onsen vader der bermherticheden, ende noch dagelicx ontfangen, sijn wij sculdich seer te dancken den seluen gloriosen vadere, van onser roepinge…Dit gescrifte op dat ghij te bat mocht perseueren, laet ick u mijn alderliefste susteren tegenwoordich ende toecommenen in een tecken der benedictien des heeren ende ons heilige vaders sinte francisci, ende mijnder benedictien uwer moeder ende dienstmaecht. Hier eijndt dat testament van sinte Claren. Deo gracias.
St. Clare, Testament; for the Latin text see Omaechevarria, 277-86.
3. ff. 25v-26v: Hier beghint die Benedictie van van [sic] sinter Claren, Inder naem des vaders des soons ende des heiligen geest. Amen. Die heere gebenedije u ende beware u, ende toone u sijn aenischt, ende gedincke uwer…Ende sijt oeck sorchfoudich te houden dat ghij den heere belooft hebt. Die heere sij altijt met u ende och of [lined through in red] ghij altijt waert [lined through in red] met hem. Amen. Hier eijndt die benedictie van sinter Claren.
St. Clare, Benediction; for the Latin text see Omaechevarria, 400-01.
4. ff. 26v-27: Dit es de forme vander professien der susteren van sinte Clara. In nomine patris et filii et spiritus sancti. Amen. Ic suster N. geloue gode ende onser vrouwen sinte maria…ende oeck onder den slote naeder seluer ordinantien des regels. Amen.
Vow of profession, with interlinear changes in another hand, contemporary.
5. ff. 27v-30v: Additions in a later hand: [f. 27v, autobiographical notes dated 1536 and 1555] Ic suster Clara van vorssel vaert gheboren op den xxisten dach van Julio op sinte Maria magdaleenen auent…Anno m.v.c ende vi dertich…[and professed] Int Jaer ons heer m vc 1v…; f. 28, prayer and versicles for the profession of vows; ff. 28-30, devotional material, arranged numerically (5 holy rules, 6 points, etc.)
Parchment, ff. i (parchment) + 30 + i (parchment); 135 × 85 (93 × 55) mm. 1-38 46. Quires and leaves signed with letters of the alphabet and arabic numerals. 24 long lines, ruled in ink with single bounding lines. Written by 2 people in 3 scripts: i, ff. 1-26v, late hybrida; ff. 26v-27v, gothic littera textualis; ii, ff. 27v-31v, late hybrida. Simple main initials, 3- or 2-line, in washed-out blue; secondary initials, 2-line, in red; headings, slashed initials and paragraph marks within the text in red; paragraph marks in the headings in pale blue. Decorative red pen-work “I,” 9-line, begins the vow, f. 26v. Elegantly bound, s. XIX, in dark brown morocco with mosaic of leaves and 5 red flowers, front and back, and gold pointille; gold dentelle on the turn-ins; marbled pastedowns; gilt edges. Written in the Netherlands in the middle of the sixteenth century, possibly for Sister Clara van Vorssel who professed her vows in the Franciscan order in 1555. Belonged to Henry William Poor (1844-1915); his sale, Anderson, New York, 12 January 1909, pt. III, n. 250. Apparently acquired by Henry E. Huntington at that time.
Secundo folio: voetstappen aevolgende
Bibliography: De Ricci, 85.
Abbreviations
De Ricci
S. De Ricci, with the assistance of W. H. Wilson, Census of Medieval and Renaissance Manuscripts in the United States and Canada (New York 1935-37; index 1940)

C. W. Dutschke with the assistance of R. H. Rouse et al., Guide to Medieval and Renaissance Manuscripts in the Huntington Library (San Marino, 1989). Copyright 1989.
Henry E. Huntington Library and Art Gallery, San Marino, California.
Electronic version encoded by Sharon K, Goetz, 2003.
All rights to the cataloguing and images in Digital Scriptorium reside with the contributing institutions.